KALEIDOSKOPISCH KOMPAS VOOR ONDERWEG

Kanishks Knipselhoek

 

In de catacomben van El Instituto para la promoción de la dignidad humana a través de la intelectuel y moral, kortweg El Instituto, bevindt zich het archief van de archeonauten, de tijdreizigers. Het archief, ook wel het Kompas voor onderweg genoemd, bevat gedetailleerde beschrijvingen van plaatsen en gebeurtenissen in het verleden en minder nauwkeurige notities over de dingen die in het verschiet liggen. Het aantal toekomstzoekers is nu eenmaal een stuk lager dan de enorme hoeveelheid geschiedschrijvers. Chroniqueurs van het verleden worden bovendien een stuk betrouwbaarder geacht omdat hun bevindingen eenvoudiger te controleren zijn. Toch worden ook de kronieken van het verschiet er zorgvuldig gekoesterd, als bakens in de tijd die de loop der gebeurtenissen langs de juiste banen kunnen leiden.
   Altijd al zijn er lieden geweest die aan de hand van zelfbenoemde tekens of onbenoemde inzichten dergelijke bakens hebben geïnstalleerd en vrijwel niemand blijft ongevoelig voor hun boodschap. De openbaringen van religieuze Heilsprofeten overtuigen nog steeds honderden miljoenen gelovigen. Anderen zijn in de ban van de paragnosie en stellen een groot vertrouwen in de pronostiek van Nostradamus, Baba Vanga en Mother Shipton. De meeste namen zijn vergeten maar sommige blijven in de herinnering. Zoals van de Trojaanse Cassandra en van de clairaudiënte Jeanne d’Arc. Alleen adepten zijn bekend met de vermeende gaven van de Ziener van Brahan, Madame Lenormand, Mühlhiasl, Cheiro, J.W. Dunne, Malachias of Stefan Ossowiecki, om er een paar te noemen.

Een speciale plaats wordt ingenomen door Hasan Pacha: van zijn bestaan is slechts een handjevol ingewijden op de hoogte.
   Werkzaam op het Indian Institute of Technology in Delhi heeft Hasan Pacha aan het eind van de vorige eeuw enkele fenomenale doorbraken bewerkstelligd die nauwlettend geheim werden gehouden. Door zijn spraakgebrek vrijgesteld van onderwijstaken, heeft de briljante onderzoeker al zijn aandacht kunnen wijden aan ongekende nanofarmacologische innovaties die potenties verlenen om buiten de eigen tijd te treden. Uitdrukkelijk tegen de wens van zijn werkgever heeft de eigenzinnige Pacha zichzelf gebruikt als proefkonijn en is daarbij verslingerd geraakt aan historische uitstapjes. Hij is, zogezegd, een TTA (Time Traveling Addict) en in deze hoedanigheid heeft hij interessante verslagen geleverd.
    Sindsdien is het Kompas voor onderweg aanzienlijk uitgebreid. Onduidelijkheden zijn opgehelderd, hiaten van een invulling voorzien, ongeloofwaardigheden alsnog bevestigd of definitief uit de wereld geholpen en compleet nieuwe perspectieven toegevoegd. Dreigend ruimtegebrek is aanleiding geweest voor het Oudheidkundig Genootschap om een subsidieaanvraag in te dienen. Die zeker zal worden afgewezen omdat de aanleiding niet ontvankelijk zal worden verklaard, omdat deze als volslagen ongeloofwaardig in de prullenbak zal verdwijnen.
   De bemoeienis van Hasan Pacha met historische momenten heeft, dankzij zijn uiterst zorgvuldig optreden, geen invloed van betekenis op de loop der gebeurtenissen gehad. Niettemin heeft hij het steeds vertikt om zich uitsluitend als bescheiden toeschouwer op te stellen. Geregeld treedt hij daadwerkelijk in contact met bestaande mensen van wie we zonder zijn inmenging wellicht nooit hadden gehoord. Zo bestaat het vermoeden dat eerder genoemde verkondigers van een toekomstig gebeuren door hem van informatie zijn voorzien. Er is geen enkel bewijs voor dergelijke speculaties maar enkele archiefstukken suggereren zijn onbedwingbare zucht om de dingen naar zijn hand te zetten.
   Enkele geschriften die afkomstig zijn uit het San Francisco klooster in Lima gewagen van een dolende frater – onmiskenbaar Hasan Pacha – met een atheïstische boodschap.
   Uit de erven Flint is een dagboek afkomstig waarin de oprichter van IBM een beschrijving geeft van zijn inspiratiebron: een speeldoos die hij van een vriendin cadeau gekregen had. Die het op haar beurt zou hebben gekregen van een spookverschijning met een spraakgebrek. De bijgevoegde tekening laat evenwel zien dat het ging om een muziekautomaat die toen nog niet op de markt was.
Tenslotte is er een middeleeuws reisverslag van de handelskoerier Salah Marouni. Op één van zijn missies in de Bourgondische Nederlanden had hij een assistent die hem hondertuit an sein kop hat geseurt over een ‘witte engel’. Deze was herhaaldelijk aan hem verschenen, had hem in een brabbeltaaltje de wonderlijkste dingen verteld en ideeën ingefluisterd waarvan de artistieke jongeman in zijn schetsboek een tekening had gemaakt. Onder andere van een karretje waarop men zich zonder rijdier kon voortbewegen.
   Helaas ligt het schetsboek niet in het archief. Gevreesd wordt dat het is verloren gegaan.

Het merkwaardigste deel van het archief omvat de elektronische opslag. Verschillende bestanden verwijzen naar de nabije toekomst maar er zijn er ook die inzage geven in een ver verschiet. Er liggen zelfs geheugendragers waarvoor nog geen bekende de afleesapparatuur beschikbaar is.
   Eén van de opmerkelijkste stukken draagt de oudhollandse naam De Kluyt ende Buytelingen maar speelt in een tijd dat de mensheid – als gevolg van een verregaande culturele, misschien zelfs biologische, en wereldwijde evolutie – bestaat uit een hecht netwerk van volledig onderling afhankelijke individuen (die eenvoudig niet meer zonder contact met anderen kunnen bestaan) en vrije lieden die zich door zelforganisatie hebben weten te handhaven. De vermoedelijke auteur – Hasan Pacha – presenteert het geheel als een reisverslag, met een huiveringwekkende clou.
   Over de nabije toekomst wordt natuurlijk al op talloze plaatsen in de wereld kond gedaan. De stukken in het archeonautisch archief onderscheiden zich door hun beslistheid. Ze ontberen elke vorm van twijfel, alsof ze een actualiteit beschrijven, door de ogen van een zelfverzekerde getuige. Hasan Pacha?
   Er ligt ook een soort filosofisch pamflet waarin gesteld wordt dat de loop van historische gebeurtenissen over het algemeen bepaald wordt door individuele acties. Een chaos-theoretische visie op onze geschiedenis. Pacha wijst hierin op de aanzienlijke maatschappelijke gevolgen van gepleegde en verijdelde aanslagen door enkelingen. Zo zou de Roemrijke Overtocht van koning-stadhouder Willem van Oranje nooit hebben plaatsgevonden als een aanslag op zijn leven niet was voorkomen door de tussenkomst van Nicholas Facio1. En het einde van de Apartheid in Zuid Afrika werd ingeluid met de moord op premier Hendrik Verwoerd door de eenvoudige ambtenaar Demitri Tsafendas2. Ook overheidsbeslissingen zijn vaak het resultaat van de adviezen en besluiten van slechts enkele raadslieden of ambtenaren; wat dat betreft zou er weinig verschil zijn tussen een dictatuur en een democratie. Als voorbeeld noemt hij een paar Hollandse consulaire missies. De succesvolle kolonisatie van Zuid Afrika, de ruil van New York tegen Suriname en de gemiste kansen in Saoedi Arabië3. En wat te denken van Mathias Rust4, de Duitse amateurpiloot die zijn vliegtuigje op het Rode Plein in Moscou aan de grond zette. Zijn roekeloze eenmansactie heeft zonder twijfel bijgedragen aan het beëindigen van de koude oorlog eind jaren 80 van de vorige eeuw.
   Het mag vreemd klinken om over gebeurtenissen die in de toekomst hebben plaatsgevonden in de verleden tijd te spreken, maar uiteindelijk besloot Hasan Pacha zich te vestigen in een ver verleden op een eilandje voor de Peruaanse kust. Bij de lokale bevolking zou hij bekend worden als het orakel van Pachacamac5.

Met steun van de Paus en Lodewijk XIV werd een moordaanslag op de Willem van Oranje beraamd om het calvinisme een halt toe te roepen. De protestante Zwitser Nicholas Facio verwittigde Willem van Oranje van de geplande aanslag op diens leven die zodoende door extra veiligheidsmaatregelen werd voorkomen. Na de Roemrijke overtocht werd het Verenigd Koninkrijk definitief Anglicaans.
 
Tsafendas doodde de ‘architect’ van de Apartheid Hendrik Verwoerd op indicatie van diens ranzige opvatting over de autochtone bewoners van Zuid Afrika. Na een schaamteloze behandeling in de gevangenis stierf hij in een psychiatrische instelling.
Ondanks het verzoek van koning Abdoel Aziz al Saoed en Amerikaanse oliemaatschappijen om in de jaren 30 van de vorige eeuw te investeren in het zwarte goud gaf het Nederlandse consulaat een negatief advies.
 
Het bedevaartsoord van Pachacamac – de wereldschepper – lag in het Lurindal en werd druk bezocht om zijn orakel te raadplegen.
 
Dat Mathias Rust ongestoord het Russische luchtruim had kunnen binnendringen was aanleiding voor een omvangrijke reorganisatie van de Russische legertop en het ontslag van de minister van defensie. Daarmee kreeg Gorbatsjov de vrije hand in de uitvoering van zijn perestroika-politiek en werd de vreedzame toenadering tussen Rusland en Amerika versneld. Zie ook https://www.anderetijden.nl/artikel/1862/Duitse-tiener-vliegt-naar-Rode-Plein 

Kort na zijn idealistische daad verviel Rust tot asociaal gedrag. Hij werd in 91 veroordeeld voor doodslag en tien jaar later betrapt op diefstal. Ook daarna werd hij geregeld beschuldigd van frauduleuze praktijken.


 

 De eerste keer dat ik Erik Hazepad ontmoette, was aan het eind van de vorige eeuw op het terras van De Haagsche Kluis, op het Plein (waar ik ooit – in een heel andere tijd – de familie Huygens bespiedde). Eigenlijk was het geen echt ‘ontmoeten’ want Erik had er geen idee van dat ik hem heimelijk gadesloeg. Net als die keren in café Barrera aan het Rapenburg of in het Larco Museum in Lima (waar hij verliefd werd op Rinda, de venus van Valdivia) was er sprake van een communicatief éénrichtingsverkeer. Ik had zijn filosofische publicaties (over de emergente ruimtetijd) verslonden en langdurige onthouding maakte mij onrustig. Soms waagde ik mij onopvallend onder zijn gehoor als hij ergens een lezing hield. Zelfs aan het snuffelen in zijn persoonlijke aantekeningen kon ik geen weerstand bieden.

   Dat laatste relativeerde mijn blinde adoratie voor Hazepad tot meer normale proporties. De grote denker van mijn dromen bleek een vernuftig autist met grote veerkracht en gebrekkige realiteitszin. Bovendien maakte hij soms vreemde capriolen.

   Het stelde mij een beetje teleur dat hij eigenlijk een vreemde snuiter was maar daarin bleek ook juist zijn kracht te schuilen. In al zijn onbeduidendheid was hij – net als iedereen – het reusachtige centrum van zijn eigen wereld. Een essentieel aspect van zijn persoonlijkheid had ik echter over het hoofd gezien.

   Soms raakte ik hem kwijt. Dan was het alsof hij van het toneel verdween om plaats te maken voor een heel ander persoon. Alsof een gefantaseerde of getraumatiseerde geest bezit van hem had genomen. Dan bleek hij niet degene te zijn voor wie ik hem gehouden had. Dan was hij ineens iemand anders geworden.

 

 

Er was ooit een jochie dat het thuis niet meer zag zitten. Het besloot de grauwe erwten te verruilen voor asperges en champignons. Maar zijn hang naar ouderwetse raasdonders zou nooit helemaal verdwijnen.

 

Eigenlijk vreemd dat ik het in de verleden tijd heb over zaken die nog staan te gebeuren. Net zoals water, die stof zonder welke geen leven moge-

lijk is en de ontwikkeling van de mens ondenkbaar, net zoals water zich kan onttrekken aan de zwaartekracht, als waterdamp of stoom, net zoals het zich kan onttrekken aan de sterke kernkracht door bij bevriezing op te zwellen in plaats van te krimpen en zo rotsen kan splijten, de aardkorst kan eroderen en daarmee de kolonisatie van het leven op aarde mogelijk heeft gemaakt…, zo kan de tijd zich onttrekken aan de logica die wij haar opleggen. De omkering van de Pijl des Tijds is nauwelijks absurder dan het geloof in een Almachtig Wezen.

 

In de keurige eetgelegenheid waar hij zijn maaltijd placht te nuttigen, bestelt hij soms – naar eigen zeggen om het af te leren, maar een aandachtig waarnemer bespeurt een onverzadigbaar behoefte-gat waaraan eens in de zoveel tijd geen weerstand meer geboden wordt – geprakte boerenkool, een stamppot uit oma's keuken. Helaas, de rookworst is in dat etablissement niet te krijgen.

   Het jochie, een volwassen man nu, heeft ooit een verkeerde keus gemaakt en zal dat levenslang ontkennen. Een weg terug is er niet. Al wat rest is een blinde vlek en watertanden.

   Wat je nooit gehad hebt zal je ook nooit missen; het blijft niettemin een onvervuld verlangen.

 

 

Als ik Hazepad een prototype van mijn eerste nanogel overhandig, denkt hij dat hij hallucineert. En dat het een knikker is. Die hij opbergt in zijn bureaula. En pas jaren later weer tevoorschijn haalt.

   Hij is inmiddels ruim voorzien. De mogelijkheden van het magische bolletje zijn hem nog onduidelijk maar een combinatie van doodsdrift en nieuwsgierigheid duwt hem over de rand. Het gebruik verschaft hem een dubieus genoegen. Wat is of was of ooit zal zijn, het maakt hem niet uit. De wereld is een toverbal en schoonheid bestaat niet.

   Hij lijkt te verdwalen in zijn verlangens en angsten, zijn gepeins over het Al levert niets op. Al zijn er soms ook momenten van helderheid, getuige zijn bijdragen aan het Kaleidoskopisch Kompas. Of de verhalen nou waar zijn of niet, zonder hen verliest alles zijn betekenis. Zelfs zijn kwelgeest zou er niet meer toe doen.

 


 

Aan de muur van een vertrek in het Archeologisch Instituut hangt half verscholen achter een archiefkast de aankondiging van een voorstelling van De Fountainhead, over het conflict tussen persoonlijke idealen en maatschappelijke consensus. De wat kreukelige poster toont een jongeling met ruggelings gevouwen handen, in de houding van een kwetsbaar mikpunt en tegelijkertijd met de uitstraling van een rots in de branding.
   Moet iemand zijn eigen weg gaan of toegeven aan de wens van een ander? Als je de vraag stelt, zullen de meesten het dilemma onderkennen. Toch raken alleen mensen met een persoonlijkheidsstoornis hiervan in een staat van besluitenloosheid. De massa heeft nauwelijks moeite om tot een verstandhouding te komen, sociale wezens als we zijn. Slechts een enkeling houdt halsstarrig vast aan het eigen gelijk. Een zonderling? Een genie?
   Het meeste inzicht in de werking van ons brein is tot nog toe verkregen door het vergelijken van de hersens van mensen met ‘normaal’ gedrag met die van mensen met afwijkend gedrag. De laatste groep wordt vaak gezien als een sociaal probleem, als individu hebben ze vaak niet eens in de gaten hoe anders ze zijn. Gezamenlijk (om stigmatisering te voorkomen?) worden zij gerekend tot de mensen met schizoïde en autistische spectrumstoornissen.
    Dat ‘anders zijn’ heeft een genetische component die onder andere de mate van ontvankelijkheid voor externe prikkels bepaalt. Tijdens de vroege ontwikkeling – al in de baarmoeder en tot enkele jaren na de geboorte – zijn het invloeden van buitenaf die de ontwikkeling van de hersens beïnvloeden. Dat geldt voor iedereen. Maar de externe prikkels zijn niet bij iedereen hetzelfde. Net zo min als het genoom.
    De structuur van de hersenen blijft in grote lijnen onveranderd: een verzameling kerngebieden met een eigen functie die in combinatie met andere kerngebieden weer nieuwe functies genereren. De neurale verbindingen tussen de kerngebieden speelt daarbij een cruciale rol. Zij komen tot stand door neurotransmitters maar ook andere stoffen, bv. vitaminen, hebben invloed op neurale signaaloverdracht.
   Bij mensen met een gedragsstoornis is onder meer een disbalans van de stimulerende en remmende neurotransmitters geconstateerd alsmede een afwijkende vitamine B concentratie in de hersenen van jonge autisten. De precieze oorzaak is vooralsnog onbekend.
   Schizoïde en autistische spectrumstoornissen kunnen in een sociale context bijzonder lastig en zelfs schadelijk zijn voor anderen. Toch verdient het aanbeveling om terughoudend te zijn in de behandeling van iedereen die anders is. Soms is afwijkend gedrag een bron van onvoorziene innovaties. Soms is men blind voor de potenties van een aso of een oplichter.

 


 

 

Mijn cultuur-minnende collegae verbazen zich over mijn gebrek aan begrip voor de 7 miljard mensen die geloven in een hiernamaals en het bestaan van een soort opperwezen. Op geen enkele manier ben ik in staat mij te verplaatsen in een geestelijke toestand waarmee die overtuiging gepaard gaat. Het is alsof de meeste mensen kleuren zien die voor mij verborgen blijven. Alsof ze een absoluut gehoor hebben dat ik moet ontberen. Alsof ze vrolijk worden om een voor mij onbegrijpelijke grap.

   Soms hebben mensen last van depressiviteit. In ernstige gevallen door een disbalans van neurotransmitters die regelmatig terugkeert. De gruwel van het herhaalde leedwezen leidt geregeld tot zelfdoding, een daad die men nooit ziet aankomen. Niet in de laatste plaats omdat het nauwelijks is voor te stellen hoe depressiviteit werkelijk voelt. Alsof je verderf ruikt dat te afschuwelijk is om te beschrijven. Alsof je de enige bent die het schreeuwen hoort, het gekrijs, de jammerklacht om het bestaan zelf. 

   Ik heb daar geen last van. Ik zit vol blinde vlekken. Ik voel geen pijn, geen verdriet, maar ook geen irrationele vreugde. Ik ben wat ze noemen en gevoelloos mens. Ik ben een rationele atheïst. Mijn morele verantwoordelijkheid zal ook wel minimaal zijn.

 

 

Joachim Bolt had niet mijn speciale aandacht. Als schaduw van Hazepad werd ik vanzelf ook met hem opgezadeld. Ik vond hem niet sympathiek. Hij was een hooghartige en zelfingenomen schurk met het charisma en uiterlijk van Erik. Door pure bluf kreeg hij van alles gedaan, had zich zelfs ongestraft als arts kunnen uitgeven terwijl hij nooit medicijnen gestudeerd had. Het heeft even geduurd voordat ik doorhad dat hij was ontsproten aan het brein van Erik zelf.

    Een onbestemd verlangen?

   Vanwege zijn eigenaardigheden trok hij gaandeweg toch mijn belangstelling. Hoe kwam het dat Erik zich vereenzelvigde met die fraudeur? Waarschijnlijk was er iets gebeurd in zijn jonge jaren, een verborgen herinnering in zijn onderbewustzijn, een soort blinde vlek. Af en toe brak er iets door, als een duveltje uit een doosje, om na verloop van tijd weer in het niets te verdwijnen.

  Een frustrerende belevenis, om jezelf te betrappen op eigenschappen die je veracht in een ander. Toch moet Erik dat geregeld hebben ondervonden. Wellicht heeft het hem ook gelouterd, gezien één van zijn persoonlijke notities: 

Als de pendant van de Zoete Fee verdrinkt in de aanstormende branding van de Waarheid besluit ik niet op te geven / de Zin van mijn bestaan is mijn bestaan. Mijn woorden zijn als wolkenluchten / grillig en veranderlijk. Mijn zwijgen is de hemel. / Onvergankelijk.

Een frustrerende belevenis ook, om geconfronteerd te worden met kunstzinnigheid. Ik weet dat het zijn wrevel opwekt. Niet zozeer vanwege de kunstzinnigheid zelf, maar vanwege de verheerlijking ervan door anderen. Een verheerlijking die hij maar niet kan delen, hoe hij zijn best ook doet.

 

 

Er was eens een jongetje dat altijd de baas wilde spelen. Thuis, op school en in de straat, iedereen hield rekening met klei-

ne Leon (want zo heette hij) en zorgde er voor dat hij altijd zijn zin kreeg (perverteren kreeg de voorkeur boven bakkeleien). Leon zelf vond dat vanzelfsprekend, zijn bestaan was zinvol, hij genoot met volle teugen. Dat anderen het soms wat minder vonden ontging hem (blinde vlek).

    Geregeld zwierf de jongen langs de schepen in de haven waar hij zijn bewondering voor officiersuniformen niet onder stoelen en banken stak. Zo wilde hij er later ook uitzien. En met hetzelfde respect bejegend worden door het ongeschoren scheepsvolk dat hem nu nog op ruwe wijze wegjoeg.

   Schuilend in een steeg probeerde hij een glimp van zijn verlangde toekomst te ontwaren toen de voetbal die hij bij zich droeg hem ontglipte. Het speelgoed rolde de kade op, precies in de richting van een groep marcherende kadetten. Zich beheersend om er geen trap tegen te geven, pakte één van hen de bal op en liep ermee in Leons richting. Naderbij gekomen trapte hij hem alsnog op speelse wijze in Leons handen en vroeg de jongen of hij niet eens aan boord wilde komen. Nou, dat was niet aan dovemansoren gezegd.  

   Zijn bezoek aan boord van het imposante marineschip maakte voldoende indruk op de kleine Leon om van cruciale betekenis te zijn voor de rest van zijn leven (en voor de geschiedenis van de wereld). Toen hij later, na zijn militaire opleiding, de kans schoon zag om het commando te voeren over een kleine vloot van de Franse marine aarzelde hij geen moment, ondanks huiselijke problemen en afwijzende adviezen van adellijke officieren. De kersverse commandeur genoot grote waardering bij de bemanning en in weerwil van zijn meesmuilende mede-officieren wachtte hem een veelbelovende toekomst op zee als kapitein Bonaparte.

 

 

Een bijwerking van de nanogels waarmee ik mij vrij door de ruimtetijd heb kunnen bewegen, is dat ze het lichamelijk verouderingsproces vertragen. En niet zo’n beetje! Ik ben praktisch onsterflijk. Zolang de voorraad strekt.

   Als tijdreiziger heb ik kunnen vaststellen dat de geschiedenis van ons universum nog maar net is begonnen. Momenteel spelen wij mensen daarin een hoofdrol, maar veel daarvan is wel bepaald door wat eraan voorafging. En wie het verleden kent (het echte verleden van miljoenen jaren her) heeft een notie van de toekomst. Niet het detail is kenbaar maar wel de grote lijn.

   De geschiedenis van de wereld wordt gekenmerkt door een pulserende beweging van aantrekken en afstoten. Dat heeft voor het leven op aarde geleid tot een aantal ingrijpende kenteringen: wat zich lange tijd uitstekend weet te handhaven wordt in betrekkelijk korte tijd overmeesterd door een emergentie die het zelf heeft gegenereerd. Bijvoorbeeld het ontstaan van ééncelligen door endosymbiose van (arche)bacteriën, meercellige planten en dieren uit ééncellige organismen en kolonievorming uit individuen*. De aanstaande suprematie van het menselijk informatie- en activiteitennetwerk wijst in de richting van een volgende evolutionaire overgang, maar dat zal nog even duren. Voor het zover is, bewegen mensen op een kluitje, worden ingelijfd door het wereldwijde netwerk van sociale media en zullen daar niet meer los van komen.

   Vrije individuen, onafhankelijke geesten, zwervers, vreest niet, gij zult altijd blijven bestaan. Net zoals bij eerdere transities de tot dan toe heersende structuren intact zijn gebleven en nooit zijn verdwenen.

   Moe van het reizen heb ik mij teruggetrokken op een eilandje voor de Zuid Amerikaanse kust. Af en toe maak ik nog wel eens een uitstapje naar de toekomst maar mijn voorkeur gaat uit naar de pre-Columbiaanse landtongen. Van heinde en ver komen mensen mij snuisterijen en heerlijkheden brengen. In ruil voor wat advies. Men noemt mij Pachacuta.

 


   

 

 

 

Tijdens de eerste wereldoorlog wordt de oerknal geboren.

In de Westhoek.

Albert Einstein was sceptisch maar draaide bij.

Een begin. Een conceptie?

De conceptie van Hasan Pacha valt samen met de ontploffing van de eerste atoombom. In New Mexico.

Voor sommigen was hij een idioot. Of erger, een zelfverklaarde magiër.

Anderen zagen in hem de Messias.

Verhalen worden verzonnen: El Instituto.

De waarheid bestaat: TIJD.

Vóór de Franse Revolutie wordt Napoleon geboren. Dat had niets met elkaar te maken. Nog niet.

 

In het verleden wordt de hoop geboren.

De kiem van miljoenen wandelstokken. Om op te steunen. Om mee te slaan.

Wie niet luisteren wil, moet voelen.

Erik Hazepad wil niet luisteren.

Hij krijgt het heen en weer van Mozart, wordt onpasselijk van spervuur, is allergisch voor oraties.

Hij haat kletspraat. Maar zelf lult hij ook maar uit zijn nek, meestal.

Sommigen vinden hem een nitwit. Anderen vermoeden dat hij meer in zijn mars heeft.

Erik Hazepad luistert alleen naar zichzelf. Hij praat hardop in zichzelf.

Zijn kamer hangt vol spiegels. Hij praat tegen zijn spiegels. Hij praat tegen de anderen. De anderen, dat is hijzelf. De ingebeelden, zij zeggen precies wat hij bedoelt. De recursieve boodschap: we zijn wie we zijn wie we zijn …

 

Er is altijd wel iets dat eraan vooraf ging. 

 

 

Over deze major transitions in evolution bestaan (nog) geen Nederlandstalige publicaties. Verwante artikelen op internet zijn pnas.org/content/112/33/10104 (2014) en ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4547252/ (2015)